Potrawy świąteczne popularne na polskich stołach

O tym, że tradycyjnie na świątecznym, polskim stole, powinno by dwanaście potraw, wie każde dziecko. To tradycja sięgająca wielu wieków wstecz, która swoją symbolikę zaczerpnęła z biblii, nawiązując do dwunastu apostołów – uczniów Jezusa. Dziś tradycja ta przeniknęła głęboko w kulturę i trudno sobie wyobrazić Wigilię bez tradycyjnych dwunastu potraw. Warto dodać, że nie są to jakieś konkretne dania, które należy podać. O ich rodzaju decyduje tradycja i indywidualne upodobania, które się nieco zmieniają. Tego dnia nadal jednak potrawy przyjmują swoją tradycyjną formę. Charakter tych potraw został ukształtowany głównie dostępnością produktów, jakie dawniej można było mieć zimą. Były więc to różnorodne przetwory, grzyby, kiszonki, orzechy, suszone owoce i produkty, które mogły przezimować w chłodnych pomieszczeniach. Dziś, chociaż mamy dostęp do ogromnej ilości wysokiej jakości produktów o każdej porze roku, tradycja przygotowywania potraw świątecznych w dawnej formie pozostała, choć nieco ubogacona.

Karp

Karp jest reprezentantem ryb wśród potraw wigilijnych. Jest jedzony niemal wyłącznie z tej okazji, w różnorodnej formie. Może być smażony czy pieczony – z dodatkiem chrzanu, ale bardzo popularny jest również karp w galarecie, który jest wyjątkowo aromatyczny i charakterystyczny w smaku. Choć karp ma chyba tylu samo miłośników, co przeciwników, warto eksperymentować z jego przyrządzaniem, dodając ciekawe zioła i przyprawy, by uzyskać swój ulubiony smak.

Kutia

To słodycze wigilii przygotowane na bazie tłuczonej pszenicy, maku, miodu, orzechów i suszonych owoców – najczęściej rodzynek. Danie to charakterystyczne jest dla kuchni kresowej, dlatego jest popularne nie tylko przy wschodniej, ale także przy zachodniej granicy naszego kraju, gdzie mieszkają potomkowie kresowian, przesiedlonych po drugiej wojnie światowej. Produkty do kutii to wynik chęci wykorzystania tego, co dostępne do przyrządzenia słodkiej przekąski. Bardzo słodkiej.

Uszka z grzybami

To danie to niemal symbol wśród potraw świątecznych. Uszka z grzybami nie wymagają wielu składników. Na ciasto wystarczy mąka, woda i sól. Do przygotowania farszu – zmielone, ugotowane i doprawione grzyby leśne. Uszka lepi się z rozwałkowanego ciasta, które faszeruje się grzybami. Proste i wyjątkowo aromatyczne danie. Najczęściej podawane wraz z barszczem czerwonym.

Pierogi z kapustą i grzybami

Kiszona kapusta jest jednym z charakterystycznych elementów kuchni polskiej. Kiszenie miało przede wszystkim na celu przedłużenie zdatności do spożycia niektórych warzyw. Kapusta nadaje się do tego doskonale, dlatego w grudniu zwykle jej nie brakowało. Wykorzystywano ją więc do przygotowania pierogów – kolejnego z polskich dań – z kapustą i grzybami. To potrawa, która podobnie jak uszka, jest wykonana z prostych składników. W tej prostocie kryje się jednak wyjątkowy smak.

Barszcz

Buraki to warzywa, które stosunkowo łatwo można było dawniej przezimować, przechowując je w kopczykach, piwniczkach czy ziemiankach. Nic więc dziwnego, że barszcz stał się znakomitym dodatkiem do wigilijnych potraw. Jego przygotowanie jest stosunkowo łatwe, a cały sekret udanego barszczu tkwi w jakości buraków oraz odpowiedniej ilości wody dodanej do warzyw. Chcąc uzyskać aromatyczny wywar, trzeba użyć dużo warzyw i nie rozcieńczać go.

Makowiec

Ciasto z makiem jest charakterystyczne dla okresu bożonarodzeniowego. Dawniej wierzono, że mak ma przynosić szczęście osobom jedzącym go w wigilię. Warto wiedzieć, że dawniejsze uprawy maku zawierały opium, mające działanie narkotyczne. Dzisiejszy mak jest go pozbawiony, ale podobno jest przez to inny w smaku i aromacie. Nie można za to odmówić dzisiejszym ciastom makowym wyjątkowego smaku i pięknego wyglądu, który ubogacony jest poprzez dodane do niego bakalie.

Kompot z suszu

Przez jednych uwielbiany, przez innych nienawidzony. Prawda jest taka, że dobrze przygotowany kompot będzie smakował wszystkim. Do kompotu z suszu trzeba używać – jak wskazuje nazwa – owoców suszonych. Często są one dostępne w sklepach, jednak trzeba wybierać owoce wysokiej jakości. Zdarza się, że owoce nie są suszone, a wędzone, co zmienia całkowicie smak kompotu. Owoce możemy też suszyć je samodzielnie. Jabłka, gruszki, śliwki – to owoce, które dodaje się do kompotu z suszu. Można dodać też laskę cynamonu czy goździki lub anyż, aby podkreślić jego smak.

Śledź

Śledź to druga z najbardziej popularnych ryb na polskich stołach w okresie świąt Bożego Narodzenia. Podawana jest na niezliczoną ilość sposobów: w śmietanie, w oleju, po kaszubsku, a nawet z dodatkiem mandarynek. Bez względu na to, jak jest przygotowywany, trudno sobie wyobrazić stół wigilijny bez jego, choćby symbolicznej obecności.

Kluski z makiem

Kluski z makiem to pomysł na wykorzystanie produktów, które zostaną po przygotowaniu pierogów i makowca. Ugotowanie samodzielnie zrobionych klusek i zmieszanie ich z makiem i miodem to prosty sposób na przygotowanie świątecznej, słodkiej przekąski, która jest lubiana głównie przez dzieci. To kolejne z dań, w których prostota łączy się z wyjątkowym smakiem.

Piernik

Piernik, jak wiele potraw powstał podobno przypadkiem i początkowo był traktowany jak… lekarstwo. Sprzedawany był w aptekach i wspierał leczenie wielu chorób. Początkowo piernik był towarem luksusowym. Swoją dzisiejszą popularność zawdzięcza chłopom, na których stoły trafił on w XIX wieku. Dziś piernik i pierniczki są nieodłącznym elementem świątecznych wypieków, a korzenny smak ciasta i jego niezwykły aromat, wprowadza w domu świąteczną atmosferę bardziej, niż jakakolwiek inna potrawa.

Zupa grzybowa

Wykorzystanie zasobów, jakie się posiadało i postny charakter wigilii ograniczał w pewnym stopniu gospodynie domowe, jednak jak widać, umiały one wykorzystać to, co było dostępne i przygotować z tego wspaniałe dania. Zupa grzybowa jest jednym z nich. Bulion, grzyby i przyprawy. A smak? Pyszny! Nic dziwnego, że zupa grzybowa nadal gości na polskich stołach jako danie wigilijne.

Ryba po grecku

Wbrew pozorom ryba po grecku nie jest daniem kuchni greckiej. Jej nazwa być może nawiązuje do tradycji podawania w Grecji dań rybnych z warzywami i oliwą. W polskiej wersji ryba jest smażona, a następnie duszona w warzywach, takich jak marchew, seler, pietruszka i cebula. Podawana jest na ciepło i na zimno – zgodnie z upodobaniem. Ważne jest, aby ryba (filet) była wysokiej jakości.

Większość z dań świątecznych przygotowywana jest wyłącznie w tym okresie, a ich smak nieodzownie się z nim kojarzy. Nic więc dziwnego, że jesteśmy przywiązani do tradycji i na polskich stołach raz w roku królują potrawy, których nie jemy na co dzień. To podnosi rangę uroczystości, sprawiając, że pomimo, że dziś w grudniu moglibyśmy jeść nawet mule, nadal na stołach króluje karp i śledź. Smacznego!

W naszym Serwisie używamy plików cookies. Korzystając dalej z Serwisu, wyrażasz zgodę na stosowanie plików cookies zgodnie z Polityką prywatności. Wyrażenie zgody jest dobrowolne, w każdej chwili można ją cofnąć poprzez zmianę ustawień dotyczących plików „cookies” w używanej przeglądarce internetowej. Kliknij „Akceptuję”, aby ta informacja nie wyświetlała się więcej.